1-ميزان اكسيژن مورد نياز براي پرورش ماهي قزل آلا چند ميلي گرم در ليتر است؟
الف-6 تا 10 ميلي گرم ب- هميشه در حد اشباع ج-هيچكدام
2-نياز ماهيان به اكسيژن محلول در آب به چه عواملي بستگي دارد؟
الف-گونه،اندازه وفعاليت ماهي ب-درجه حرارت، تغذيه واسترس ج-موارد الف وب
1 – کدامیک از معایب پرورش ماهی در قفس است ؟
الف )کاهش شدید اکسیژن ب) اتلاف غذا ج ) تکرار در شیوع بیماری د ) همه موارد
2 – کدام گزینه درست نیست ؟
الف )اقدام به غذادهی کم و غیر مغذی باعث بروز عدم موفقیت و شکست می شود
ب) غذا دهی خوب و مناسب در سلامتی ماهیان بسیار تاثیر گذار است
ج) اقدام به غذادهی زیاد و مغذی باعث بروز عدم موفقیت و شکست در پرورش ماهی در قفس می شود
د ) در طی فصل رشد نباید ماهیان را دچار استرس و آشفتگی کرد
بهداشت و بیماریهای ماهیان سردآبی
۱- کدام مورد جز روشهای درمانی محسوب می شود
الف) غوطه وری ب ) حمام دادن ج) خوراندن دارو د) همه موارد
2- کدام جمله صحیح می باشد
الف) طولانی بودن دوره های آموزشی تابش نور در زمانی که آب شفاف است می تواند باعث بروز مشکلات شود
ب) در جه حرارت برحساسیت ماهیان در برابر بیماری تاثیری ندارد
ج) تغییرات ناگهانی فاکتورهای شیمیایی آب برروی ماهی تاثیر ندارد
د) همه موارد
تغييرات حاصله در كنسروها
جهت تهيه كنسرو با كيفيت خوراكي مطلوب از نظر ارزش غذايي، رنگ، بو و قوام محتوي، هميشه مي بايد جدول حرارتي - زماني را مراعات نموده و از حرارت دادن بيش از اندازه ممانعت ورزيد. گرماي بيش از اندازه مي تواند از ارزش غذايي محتوي بكاهد.
خوردگي يا «Corrosion» كه در اثر واكنش هاي شيميايي يا بهتر بگوييم «الكتروشيميايي» بين محتوي و بدنه داخلي قوطي هاي كنسرو ايجاد مي گردد از تغييراتي است كه كم و بيش مشاهده مي گردد. علت اصلي ايجاد چنين تغييرات كه به شكل نقطه يا خط و يا لكه هاي بزرگ تر پديد مي آيند، وجود منافذي در بخش «ورني» و تماس محتوي با قلع و يا آهن مي باشد. بسته به نوع واكنش ها قلع و يا آهن به صورت «آنديك» در آمده وارد محتوي مي گردند. وجود اكسيژن، Corrosion را تسريع مي بخشد و به همين دليل پس از باز كردن قوطي هاي كنسرو، محتوي را مي بايد فوراً خارج نموده در ظرف ديگري قرار داد. معمولاً ميزان فلزات نامبرده كه داخل محتوي مي گردند به حدي نيست كه موجبات مسموميت هاي شيميايي را فراهم آورد. مواد غذايي داخل چنين قوطي ها به ويژه رب گوجه فرنگي بوي فلز به خود مي گيرند كه در آزمايش هاي ارگانولپتيك كاملاً مشخص مي باشد. به كار بردن لاك يا ورني مقاوم و مناسب تنها راه پيش گيري از وقوع خوردگي مي باشد.
تكنولوژي و بهداشت تهيه خاويار
1- شكافتن شكم ماهي و در آوردن تخمدان
پس از آن كه ماهي به صيدگاه منتقل شد آن را به اتاق ماهي بري انتقال مي دهند. قبل از شكافتن ماهي به منظور در آوردن تخمدان، به چكش چوبي چند ضربه به سر ماهي وارد ميشود تا بيهوش شود. سپس با قطع آبشش هاي ماهي آن را بي خون نموده و ناحيه شكمي ماهي بايستي تا برطرف شدن كامل ماده لزج روي پوست با آب شستشو داده شود. ماهي جهت برش و استحصال تخمدان به روي ميزهاي آلومينيمي انتقال داده مي شود. ممكن است ميزهاي برش از نوع سنگ مرمر يا فولاد ضد زنگ باشد.
شكافتن ماهي بايستي تا 3-4 سانتي متري سوراخ مخرج و به امتداد سر تا كمي بالاتر از باله هاي سينه اي انجام شود. به منظور جلوگيري از برش تخمدان و ساير اعضاي بدن، چاقو بايد فقط به اندازه كلفتي يا ضخامت پوست ناحيه شكمي ماهي رفته باشد. در ضمن برش از ناحيه سر به طرف مخرج صورت مي گيرد.
2- گذراندن خاويار از غربال نخي يا الك كردن خاويار
تخمدان هاي در آورده شده داخل تاس هاي استيلي همراه با آب يخ را بايستي بلافاصله بايستي به چند قسمت تقسيم شوند. تخمدان هاي هر فيل ماهي، شيب و تاس ماهي (ايراني و روسي) را بايستي در تاس هاي جداگانه الك نمود. تخمدان هاي هر نوع ماهي براي مثال ازون برون را ممكن است با جور كردن آنها از نظر رنگ، كيفيت، اندازه و سفتي جدار تخمك ها و نداشتن مزه خارجي به طور دسته جمعي در تاس ها الك نمود. ولي اين كار عملا بندرت صورت مي گيرد. براي غربال كردن قطعات تخمدان را بايستي به نحوي روي غربال قرار داد كه پرده و الياف متصله در جهت بالا قرار گيرد. با فشار مختصر و حركت دوراني با دست دانه هاي اشپل از تخمدان جدا گرديده و از چشمه هاي غربال گذشته، در داخل تاس قرار مي گيرد.
روش هاي ديگر نگهداري
نگهداري فرآورده هاي دريايي از طريق سرد كردن، انجماد و كنسرو كردن، روش هاي معمولي است كه تقريباً در تمامي نقاط دنيا مورد استفاده قرار مي گيرد. ولي به جز روش هاي فوق، تكنيك هاي ديگري هم براي نگهداري اين فرآورده ها به كار گرفته مي شوند كه استفاده از آنها از زمان هاي دور و قبل از استفاده از انجماد و حرارت معمول بوده و هنوز نيز در بسياري از كشورها بصورت هاي متفاوت معمول است. مثل، شور كردن Salting ،خشك كردن Drying ،دود دادن Smoking، تخمير Fermentation و بسياري روش هاي مشابه ديگر.
نمك و شكر دو ماده اي هستند كه با اتصال به آب آن را از اختيار ميكروارگانيسم ها خارج مي كنند. به همين جهت مي توان از طريق اضافه كردن نمك به ماده غذايي و در نتيجه كاهش aw، اثر تخريبي باكتري ها راكاهش داد. نمك قادر است از طريق فشار اسمزي، رطوبت را از بافت ماهي خارج نموده و مقدار آب در دسترس را كاهش دهد كه اين خود نشانه كاهش فعاليت آب خواهد بود.
فعاليت آب در ماهي نزديك به 0/1 است. اما پس از شور كردن و خشك كردن، مقدار فعاليت آب در آن كاهش يافته و به حدود 80/0ـ 70/0 مي رسد كه براي رشد باكتري هاي معمول مناسب نيست. از اين خاصيت در سالهاي دور براي نهگداري ماهي استفاده مي شده است، ولي در حال حاضر استفاده ازاين روش ها براي نگهداري ماهي به صورت جداگانه كمتر معمول است. در عوض مجموعه اي از سه فرآيند، شور كردن، خشك كردن و دود دادن بصورت توام بكار گرفته مي شوند و محصول نهايي نيز عمدتاً به صورت فرآورده هاي دودي Smoked fish، به بازار عرضه مي گردد.
اصول آماده سازي و نگهداري آبزيان
به طور كلي اصول نگهداري و آماده سازي ماهي را بايد در دو قسمت جداگانه مورد نظر داشت :
نگهداري و آماده سازي اوليه در دريا
نگهداري و آماده سازي در ساحل
براي حفظ تازگي اوليه ماهي تا رسيدن به ساحل، در درجه نخست مستلزم سرد كردن ماهي پس از صيد و نگهداري آن در شرايط سرما در طول مدت انبار كردن است. بنابراين رعايت كامل نظافت و بهداشت در عرشه و اتاق نگهداري و آماده سازي ماهي (fish room) در پايداري اختصاصات كيفي محصول حائز اهميت زيادي خواهد بود.
در مورد ماهيان چرب لزوم توجه به سرد كردن و نگهداري در سرما بيشتر از ماهيان بدون چربي احساس مي گردد. زيرا اين ماهيان مثل Mackerel يا Herring به طور معمول دردريا تخليه شكمي نمي شوند. بنابراين حتي اگر به خوبي هم د ركنار يخ قرار گيرند، باز هم در مدت 24 ساعت كيفيت خود را از دست مي دهند.
در تكنيك فوق سرما (superchilling) ياانجماد جزيي (partial freezing)، گونه هاي ماهي در دماي 3- درجه سانتيگراد قرار مي گيرند و ماندگاري ماهي تازه را بر حسب گونه در اين روش تا 5 هفته مي توان افزايش داد.
در آمدي بر آلودگي و حقوق درياها
دريا همانطور كه منبع آبي است كه مي توان نوشيد ، منبع موجوداتي است كه مي توان خورد . طي دهه گذشته ميزان متوسط وزن ماهي صيد شده از درياها و اقيانوسها حدود 75 ميليون تن در سال بوده است . بر اساس تخمين ها با ماهيگيري موثر انواع ماهيها ، اقيانوس مي تواند سالانه حدود 2000 ميليون تن خوراك ماهي به دست دهد .
توان بالقوه اقيانوس به عنوان منبع انرژي قابل استفاده اي كه مي تواند براي مصرف انسان مورد بهره برداري قرار گيرد هنوز بيشتر صورت فرضي دارد . ولي در حال حاضر فقط در چند نقطه استفاده از انرژيهاي موجود از جزرومد درياها به طور اقتصادي بهره برداري مي شود . در دنيا يك نيروگاه بزرگ جزر و مدي در لارنس فرانسه ساخته شده و به نظر مي رسد فقط بيست و چهار نيروگاه جزر ومدي در سراسر دنيا برپا باشد .
اما آنچه بسيار مايه اميدواري است تلاش در جهت توليد برق با استفاده از اختلاف دماي لايه هاي آب رويي و زيرين اقيانوسهاست ، پديده اي كه تحت عنوان “ تبديل انرژي گرمايي اقيانوس ” شناخته شده است . تجربه هايي از اين دست كه توسط محققان فرانسوي به انجام رسيده است ، از نظر فني با موفقيت زيادي مواجه بوده است .
دردهای من